Betoverende hoeken, grote varens, en prachtige bloeiende struiken onder het bladerdak van bomen creëren een mysterieuze sfeer in je schaduwrijke tuin. In de zomer zijn de rust en koelte zeer aangenaam en breekt het licht in stralen door het gebladerte. Schaduwrijke tuinen met met klimop begroeide bomen, rododendrons en prachtige vaste sierplanten hebben het hele jaar door iets te bieden.

Schaduwplekken worden steeds populairder met toenemende warmte. Het lichte bladerdak van hoge bomen en struiken creëert een bosachtige setting en verlaagt de temperatuur. Met de veranderingen in het klimaat worden schaduwrijke tuinen en hun verkoelende werking steeds belangrijker.

Afhankelijk van waar de schaduw vandaan komt, gaat dit soms gepaard met droogte, soms met vocht - wat de ligging niet eenvoudig maakt. Ondiep wortelende bomen zoals hazelnoot, spar en Noorse esdoorn onttrekken veel water aan de grond. Planten die hieronder groeien, moeten beslist tegen droogte en diffuus licht kunnen. Een soortgelijke situatie doet zich voor aan de noordkant van gebouwen en op muren op het noorden die in de regenschaduw staan. Ook hier is droogte onvermijdelijk. Er zijn bijvoorbeeld ook meer vochtige plekken op leemgronden. De schaduwtuin hoeft daarom geen schimmig bestaan te leiden: Er zijn ook veel aantrekkelijke beplantingsmogelijkheden voor deze bijzondere tuinsituaties.

Schaduwrijke en halfschaduwrijke perken en tuinen zijn het platform voor decoratieve bladhoudende vaste planten, die met hun verschillende tinten groen of kleurrijk blad en aantrekkelijke bladstructuren rust en harmonie uitstralen.

Funkias (Hosta) behoren tot de overlevers. Ze geven de voorkeur aan een niet al te droge, humusrijke grond en een hoge luchtvochtigheid, maar deze vaste planten houden zelfs op drogere plekken onder bomen stand. Onder de vele decoratieve soorten kun je kiezen tussen blauwachtige, groene en witgele bontgekleurde bladeren in verschillende maten.

De showbladeren, met hun spectaculaire grote bladornamenten zijn het middelpunt in schaduwrijke perken. Het kastanjeblad (Rodgersia aesculifolia) heeft een toepasselijke naam omdat de grote bladeren op die van kastanjes lijken. De bloempluimen die van juni tot juli groeien, zijn even aantrekkelijk en vormen een prachtig contrast met het gebladerte. De bladeren van de Chocolate Wings (Rodgersia pinnata) hebben een chocoladekleur en roodachtige bloemen. Het tafelblad (Astilboides tabularis) heeft nog grotere, schildvormige bladeren. Deze bladhoudende vaste planten hebben enige vochtigheid in de grond nodig. Hierdoor groeien ze maar mondjesmaat direct onder bomen, maar aan de rand van bossen en op humusrijke gronden gedijen ze goed en passen ze heel mooi met varens en elfenbloemen.

Wat de standplaats betreft, zijn Bergenia (Bergenia) echte alleskunners. Op halfschaduwrijke plekken rond huizen en muren, onder struiken, aan de rand van perken of bij vijvers zijn deze vaste planten met hun wasachtige, soms roodachtige bladeren onverwoestbaar. Hun bloemen zijn ook bijzonder: Baby Doll bloeit lichtroze in april en mei, Sneeuwkoningin heeft witte bloemen. Als je ze over een groot oppervlak verspreidt en combineert met vrouwenmantel of grassen, creëren ze een prachtig tafereel.

Veel bladhoudende vaste planten voor de schaduwrijke tuin en perken accentueren ook met hun bloemen; sommige, zoals de funkia met zijn gedetailleerde bloeiwijzen, zijn heel ingetogen, terwijl andere, zoals het Kaukasische vergeet-me-nietje (Brunnera macrophylla) een zee van blauwe bloemen boven de decoratieve hartvormige bladeren produceren.

Het is heel praktisch dat een verscheidenheid aan bloeiende vaste planten in halfschaduw en schaduw ook goed gedijen en kleur toevoegt. In het voorjaar zijn vooral bolbloemen die oorspronkelijk in lichte bossen en aan bosranden voorkomen, actief aan het bloeien wanneer het bladerdak nog niet zo dicht is. Ze zijn een echte aanwinst voor de schaduwrijke tuin. Elfenkrokus (Crocus tommasinianus), alpenviooltjes (Cyclamen), hondstand (Erythronium) en sterhyacinten (Scilla) bloeien tussen februari en juni en bieden een breed scala aan kleuren. Ook bosanemonen (Anemone nemorosa) en leverbloemen (Hepatica nobilis) hebben in het voorjaar de gunstige omstandigheden.

Onder ondiep wortelende bomen en op andere zeer droge plekken kun je met de Balkan-kraanvogel (Geranium macrorrhizum), elfenbloem (Epimedium) en de bosaster (Aster divaricatus) met hun overvloedige bloemen voor een klein kleurenspektakel zorgen.

Op schaduwrijke, niet al te droge plekken zal de grote sterrebol (Astrantia major) goed gedijen en harmonieus samensmelten met grootbladige bladsierplanten.  Als de grond wat vochtiger is, zorgt de spectaculair bloeiende astilbe, samen met het indrukwekkende mammoetblad (Gunnera manicata), voor een prachtig tafereel. Dit past goed bij moerasspirea (Filipendula), waarvan de zee van witte bloemen van juni tot augustus boven de bladeren lijkt te zweven.

Varens zijn een essentieel onderdeel van de schaduwrijke tuin. Deze oerplanten brengen een mysterieus element en geven tuinen en perken een bosachtige sfeer. De meeste varens gedijne op vochtige standplaatsen, maar sommige, zoals de adelaarsvaren (Adiantum pedatum), groeien ook goed op drogere plekken. Bij extreme droogte trekt de plant zich terug, maar verschijnt het volgende voorjaar weer. De hertentong (Phyllitis scolopendrium) is ideaal voor vochtige, schaduwrijke plekken en groeit zelfs goed in diepe schaduw. Net als de koningsvaren (Osmunda regalis) is deze bij ons een inheemse soort. Deze ontwikkelt zich tot weelderige polletjes als de grond vochtig en kalkarm is. Op drogere plekken groeit het wat bescheidener, maar nog steeds op een aantrekkelijke manier.

Siergrassen zorgen voor een luchtig effect en vullen openingen op. In schaduwrijke gebieden zijn zegges (Carex) ideaal en visuele tegenhangers van grootbladige planten. De sneeuwster (Luzula nivea) is een inheemse bosgras, en siert schaduwrijke en halfschaduwrijke perken met zijn witte bloemachtige pluimen. Hij groeit zowel op droge als vochtige plaatsen en kan met hosta's, kerstroos (Helleborus) en longkruid (Pulmonaria) worden gecombineerd. Met de AdvancedShear van Bosch kun je het gras snel en gemakkelijk terugsnoeien.

Als je een schaduwrijke plek in de tuin wilt creëren, zijn struiken een ideale optie. Ze brengen structuur in de beplanting, geven een ruimtelijk effect en kunnen als ondersteuning voor schaduwminnende klimplanten zoals clematis, wilde wingerd (Parthenocissus quinquefolia) en de onverwoestbare klimop dienen.

Naast kornoeljefamilie (Cornus), magnolia's, esdoornbomen, taxusbomen (Taxus) en vele andere bomen, behoren ook rododendrons en azalea's (Rhododendron) tot de typische schaduwplanten. Ze gedijen vooral in lichte schaduw en hebben een lage pH-waarde van de bodem nodig.

Een schaduwtuin is niet alleen een rustige oase voor jou en je familie; schaduwrijke hoekjes en een natuurlijke inrichting zijn ook nuttig voor de lokale fauna. De dichte begroeiing biedt ideale schuilmogelijkheden en oudere bomen kunnen als nestplaatsen fungeren. Als er door harde wind een tak breekt, laat deze dan gewoon liggen. Dit versterkt het boskarakter en kan door dieren als schuilplaats worden gebruikt. Je kunt bijvoorbeeld gevallen bladeren met de UniversalLeafBlower verzamelen en snoeiafval opstapelen, aangezien beide vaak door egels als schuilplaats en voor overwintering worden gebruikt.

Zelfs fruit en groenten kunnen in schaduwrijke tuinen groeien. Hoe je dat doet, lees je hier.

Wil je meer weten over wanneer welke tuinklussen moeten worden gedaan, dan vind je in onze tuinkalender het juiste moment voor alle belangrijke activiteiten.