Insectenvriendelijke tuin

We weten al lang dat we afhankelijk zijn van insecten voor hun bijdrage aan de biodiversiteit. Met een paar eenvoudige elementen in de tuin, op balkon en terras, creëer je een kleine oase voor de dieren waar ze zich thuis voelen. Hier vind je enkele tips die insecten geweldig vinden. 

Voor een rijke oogst hebben we insecten nodig die de bloemen bestuiven. Vooral bijen zijn nuttige helpers, maar ook vlinders, kevers, zweefvliegen, vliegen en wespen helpen bij de bestuiving. Insecten zijn tevens een belangrijk onderdeel van de voedselketen en dienen als voedsel voor vogels, amfibieën, reptielen en zoogdieren. Op en in de bodem spelen mieren, springstaarten en diverse keversoorten een rol bij de afbraak van organisch materiaal. Een goed voorbeeld daarvan is je compost. 

Veel insecten kunnen je helpen doordat ze plagen in de tuin onder controle houden: De larven van gaasvliegen eten bijvoorbeeld bladluizen, net als lieveheersbeestjes en hun vraatzuchtige larven. Oorwormen eten bladluiseieren en stippelmotten. 

Kun je je voorstellen hoe bijen, hommels, vlinders en al die andere insecten hun droomtuin zouden wensen? Van februari tot november, vol met kleurrijke bloemen, fruitbomen en sierstruiken, wilde planten, vaste planten, en bij voorkeur ook een kleurrijke bloemenweide. Met een insectenvriendelijke variëteit aan bloemen in de tuin, op het balkon en op het terras creëer je een levensbasis voor de dieren. 

Inheemse bloemen zijn extra aantrekkelijk voor vlinders, bijen, hommels, kevers en vliegen. Ze zijn aangepast aan de behoeften van insecten. Je kunt insecten al helpen met een klein bloeiend bloemenstrookje in het gazon of een speciaal gemaakt bloembed. Voor balkons en potten zijn er compacte weidemengsels beschikbaar. 

Voor welke planten je ook kiest, let bij het kopen van nieuwe planten op de bloemen. Volledig gevulde rozenbloemen zijn prachtig, maar hebben insecten niets te bieden. Insecten kunnen alleen nectar en stuifmeel uit de eenvoudige, ongevulde bloemen halen. 

Een hazelaar (Coryllus avellana) is ideaal als vroege bijenweide, met zijn bloeihoogtepunt in februari. Kornoelje (Cornus mas), rode kornoelje (Cornus sanguinea) en gewone daphne (Daphne laureola) bloeien in maart en april. Voorjaarsbollen zoals sneeuwklokjes (Galanthus nivalis), krokussen (Crocus vernus), narcissen (Narcissus), hyacinten (Hyacinthus orientalis), en bosanemonen (Anemone nemorosa) zijn in het voorjaar bijzonder belangrijk. Ook longkruid (Pulmonaria) is zeer geliefd bij insecten. 

Nu bedekken de vele bloeiende fruitbomen – van appel tot pruim – de tafel voor insecten. In de vaste plantentuin verleng je de bloemenpracht met bijvoorbeeld bergknoopkruid (Centaurea montana), de verschillende klokjesbloemen (Campanula), akelei (Aquilegia) en slangenkruid (Echium vulgare). 

Lavendel (Lavandula), tijm, salie en vele andere kruiden behoren tot de insectenvriendelijke zomerbloeiers. Daarnaast ook geurige anijsnetel (Agastache), zonneroosje (Helianthemum) en kattenkruid (Nepeta x faassenii). 

Nu voorzien dahlia's (Dahlia), zonnehoed (Echinacea purpurea), zonnebruid (Helenium), kogeldistels (Echinops bannaticus) en guldenroede (Solidago) samen met asters (Aster) en hemelsleutel (Sedum telephium) nog steeds laatvliegende insecten van voedsel. 

Je kunt in de tuin ook nest- en schuilmogelijkheden creëren. In een insectenhotel, vlinderkasten of speciale bijenhotels leggen de dieren hun eieren of overwinteren ze. Verschillende bijen nestelen ook in de grond, in gangen in oud hout of in holle plantstengels. Er zijn zelfs soorten zoals metselbijen die in lege huizen van wijngaardslakken, bosslakken of slakkenschalen nestelen of deze gebruiken om te overnachten of bij slecht weer. Een natuurlijke inrichting met wilde ongestoorde hoekjes, stapelmuren en stenenhopen creëert de ideale omgeving voor een diverse insectenwereld. 

Met een vijver breid je het aanbod voor insecten en andere dieren in je tuin uit. Libellen, schaatsenrijders en rugzwemmers verkennen graag het mini-ecosysteem. De meeste insecten leven in het ondiepe water en langs de waterkant. Als je geen ruimte hebt voor een vijver, kun je een ondiepe waterschaal met een paar steentjes neerzetten als landingsplaats om dieren van water te voorzien. Een minivijver past ook prima op een balkon of terras. 

Als je meer wilt weten over wanneer welke tuinklussen moeten worden uitgevoerd, kun je in onze tuinkalender het juiste moment vinden voor alle belangrijke activiteiten.