Kamerplanten - de beste voor thuis

Kamerplanten geven kleur aan je huis. Ze zijn echte sfeermakers, kunnen voor een beter binnenklimaat zorgen en zijn prachtige designelementen. Met een basiskennis van de oorsprong van planten, hun behoeften en kenmerken, kan je je huis met groene en bloeiende planten decoreren. Wij geven je tips en laten je de beste trendy planten voor binnen zien.

Al eeuwenlang worden kamerplanten gekweekt, de meeste komen echter niet uit onze regio, maar uit tropische en subtropische gebieden, woestijnen, steppen of droge bossen. Ze hebben allemaal speciale eisen met betrekking tot hun standplaats, en hoewel veel kamerplanten zijn gekweekt, is het nog steeds belangrijk om ze een geschikte plek in huis te geven. Alleen op die manier groeien en bloeien ze optimaal. Veel vetplanten, steenplanten, huiseleeks en agaves zijn gewend aan droogte, lage luchtvochtigheid, direct zonlicht en weinig neerslag in hun natuurlijke omgeving. Te veel vocht of een donkere plek zorgen voor wortelrot, de planten worden sneller ziek en gaan dood. Mirte, eucalyptus en palmbomen groeien in regio's die worden gekenmerkt door een droge zomerperiode van ongeveer 25 graden Celsius en koele, vochtige winters. Daarentegen vind je in de subtropen orchideeën, bromelia's en peperomia's. Deze plant vereist niet al te veel; de temperatuur moet boven de 16 graden Celsius zijn, een gemiddelde luchtvochtigheid is wenselijk, en een lichte locatie zonder direct zonlicht is ideaal.

Buiten worden de standplaatsen van de planten ingedeeld in zonnig, halfschaduw en schaduw. Voor kamerplanten zijn deze criteria ook belangrijk, maar een indeling op basis van windrichtingen of de positie van de ramen is eveneens nuttig. Ramen op het zuiden, zuidoosten en zuidwesten hebben enkele uren per dag direct zonlicht en een hoge lichtintensiteit. Direct bij een raam op het zuiden kan dit meer dan 2000 lux zijn, op een meter afstand van het raam is het dan nog maar 600-800 lux, op twee meter afstand nog maar 400-600 lux. Booghennep, klimop en geluksveer behoren tot de weinige planten die goed met zulke omstandigheden kunnen omgaan. 

Een raam op het zuiden hoeft echter niet per se het helderst te zijn en een raam op het noorden niet per se het donkerst. Dichtbijstaande huizen, bomen of balkons kunnen de lichtinval verminderen. Met een luxmeter kun je het lichtniveau bij het raam of elders in huis meten, en indien nodig speciale plantenlampen plaatsen om je binnenplanten van optimale groeiomstandigheden te voorzien. Gelukkig zijn er ook geschikte planten voor veel verschillende locaties. Over het algemeen hebben bloeiende planten meer licht nodig dan groene planten.
 

Het temperatuurbereik waarin planten zich prettig voelen, verschilt vaak sterk per soort. Hoewel planten tijdelijk hogere of lagere temperaturen kunnen verdragen, zullen ze op de duur verzwakken en vatbaarder worden voor ziekten en plagen. De ideale temperatuur verschilt per kamerplant, maar hangt ook af van groeifactoren zoals licht en water en van het seizoen. In de lichtarme winter is het aan te raden de temperatuur wat te verlagen en minder water te geven.

De aarde verankert de wortels en slaat water en voedingsstoffen op. De kamerplantengronden, universele potgronden of standaardgrond die je in de winkel kunt kopen, zijn voor de meeste kamerplanten geschikt. Substraten met het 'RAL Keurmerk Aarde' zijn gegarandeerd onkruidvrij, verrijkt met voedingsstoffen en bevatten geen groeiremmende stoffen. Een goede plantengrond vormt de basis voor een gezonde groei. Veel kamerplanten doen het ook goed in hydrocultuur. Er is hier helemaal geen grond nodig, de wortels worden in geëxpandeerde kleikorrels geplaatst om ze steun te geven. Deze korrels slaan water op en geven het geleidelijk vrij aan de planten.

Een belangrijke factor is de pH-waarde, die aangeeft hoe zuur of basisch de bodem is. De meeste planten doen het prima met een pH-waarde van 6. Sommige planten, zoals azalea's, hebben een zure grond nodig en hebben hiervoor speciale aarde nodig. Je kunt een pH-meter gebruiken om de pH-waarde van de kamerplantengrond te meten. 

Net zoals kamerplanten verschillen, verschillen ook hun voedingsbehoeften. Meststoffen voor kamerplanten zijn verkrijgbaar als universele meststoffen en speciaal voor bloeiende en groene planten, orchideeën, cactussen en andere plantengroepen. Meststoffen worden toegediend tijdens het groeiseizoen; de meeste planten hebben geen extra voedingsstoffen nodig in de winter, tenzij ze bloeien tijdens het koude seizoen.

Water is van levensbelang voor alle levende wezens. Dit geldt vooral voor planten, omdat ze via het water voedingsstoffen opnemen. De waterbehoefte van een kamerplant verschilt per soort. Terwijl cactussen rotten als ze te veel water krijgen, kan papyrusgras er niet genoeg van krijgen. Maar voor de meeste planten geldt: Beter te weinig water dan te veel. De kunst van het water geven ligt in het vinden van de juiste balans. 

 
Zo geef je op de juiste manier water:
•    Het beste is om de plant met oud water op kamertemperatuur te geven.
•    Maak de bladeren niet nat.
Geef tijdens het groeiseizoen, bij warm weer en droogte, meer water.
•    Planten in kleipotten hebben meer water nodig dan die in plastic potten.
•    Als het water erg kalkrijk is, kook het dan vooraf.

Er zijn veel verschillende irrigatiesystemen verkrijgbaar die de besproeiing verzorgen. Ze voorzien de planten regelmatig van water, wat tijd bespaart. Met behulp van sensoren kunnen goede apparaten de vochtigheid van het substraat controleren en water naar de behoefte van de planten geven.
 

Naast licht, temperatuur, aarde, voedingsstoffen en water, speelt luchtvochtigheid een belangrijke rol in de groei van planten. Dit aspect mag niet worden onderschat, vooral omdat de luchtvochtigheid in veel kamers te laag is voor een gezonde plantengroei. Vooral in de winter lijden planten onder de droge lucht van de verwarming, waardoor ziekten en plagen ontstaan en de bladeren bruine punten krijgen. Orchideeën, medinilla's en mimosa's hebben een hoge luchtvochtigheid nodig, terwijl cactussen droge lucht goed verdragen. 

Het eenvoudigste is om verdampingsbakken boven radiatoren te plaatsen. Planten die van hoge luchtvochtigheid houden, kun je in waterbakken met een rooster zetten. Het water wordt in de schaal gegoten, maar de potten staan op het rooster en raken het water niet. Monstera en andere planten uit het tropisch regenwoud kunnen regelmatig met watersproeifles worden versproeid. Als je precies wilt weten hoe het met de luchtvochtigheid in de kamers staat, kun je een hygrometer gebruiken.

Een aantal kamerplanten zijn niet alleen decoratief, ze kunnen ook een positieve invloed hebben op het binnenklimaat, de luchtvochtigheid verhogen en het fijnstof- en vuilgehalte verminderen. De optimale luchtvochtigheid ligt tussen de 40 en 60 procent. Ligt deze hoger, dan kan er schimmel ontstaan; staat deze lager, dan raken de neus- en mondslijmvliezen geïrriteerd, worden de ogen rood en droog en voel je je niet lekker. Vooral cypergras, bananen- en kamerlinde, maar ook monstera en rubberboom zijn zeer goede luchtbevochtigers voor binnen. Ze geven via talloze huidmondjes in de bladeren vocht af aan de lucht en zijn ideaal voor ruimtes met een lage luchtvochtigheid. Met behulp van een thermodetector en vochtigheidsmeter kan het binnenklimaat worden geanalyseerd.

Het pijlblad heeft pijlvormige bladeren met een grote verscheidenheid aan kleuren en afmetingen, afhankelijk van de soort - het zijn allemaal populaire decoratieve bladplanten. Het tijgerpijlblad heeft een gestreepte stijl, het olifantsoor heeft enorme bladeren en de Alocasia lowii heeft lichte bladnerven op donker blad. De kleurenspel en patronen op de bladeren zijn heel divers en fascinerend. De kamerplant gedijt zeer goed bij een gelijkmatige temperatuur en hoge luchtvochtigheid en kan daarom goed in de badkamer maar ook in andere woonruimtes worden toegepast. Het pijlblad houdt van een zonnige plek en regelmatige watertoevoer.

De hartbladige plant staat prachtig in woonkamers en serres. Het is een klimplant die geleidelijk scheuten ontwikkelt tot wel een meter lang. De bladeren zijn leerachtig en hebben een omgekeerde hartvorm, wat fraai is om te zien. Sommigen worden wel 15 centimeter lang. Onder goede omstandigheden ontwikkelt de hartbladplant ook prachtige bolvormige bloemschermen met talrijke witte enkele bloemen met een donkere kern. Een lichte plek en hoge luchtvochtigheid zijn ideaal.

Dankzij de bizarre, spiraalvormige groei zien de liefdeskrullen er zeer interessant en aantrekkelijk uit. Het gras wordt wel 50 centimeter hoog en past goed in de badkamer, woonkamer of serre. De plant heeft veel water nodig; als de lucht droog is, moeten de bladloze scheuten worden besproeid met water.

De dwergpeper is met zijn roodachtig metallic glinsterende leerachtige bladeren op korte stelen een echte eyecatcher. Op een lichte plek ontwikkelen zich ongeveer tien centimeter hoge aren met kleine witte bloemen. Peperomia is gemakkelijk in onderhoud en komt goed tot zijn recht naast bloeiende planten. Hij is robuust en kan korte periodes van droogte verdragen.

De uitzonderlijk mooie bladeren zijn de reden waarom de ufo plant zo populair is. Ze zitten op rechtopstaande of liggende stengels. Als de kamerplant regelmatig water krijgt maar niet te vochtig wordt, gedijt hij goed in de badkamer, keuken en woonkamer. De standplaats moet licht zijn, maar kan ook gedeeltelijke schaduw verdragen.

Wie kent ze niet, de Zami of geluksveer? Hij staat bekend als de makkelijkste kamerplant om te verzorgen. De plant gedijt op de meeste plaatsen goed, kan van tijd tot tijd worden verwaarloosd en hoeft maar een of twee keer per maand water te krijgen. Uit de wortelstok komen veel bladeren met heldergroene, leerachtige, glanzende blaadjes, wat de geluksveer zo mooi maakt. Hij past zowel in de keuken, de woonkamer, de gang als in de slaapkamer.

De rubberboom behoort tot de retroplanten; er zijn exemplaren met lichtrode bladscheden, anderen hebben bladeren met patronen of bruinrood blad. Bij de beste omstandigheden binnenshuis kan de rubberboom, afhankelijk van de soort, tot wel 3,50 meter hoog worden. Hij groeit het hele jaar door goed bij 18 graden Celsius en moet gelijkmatig vochtig blijven. Rubberbomen kunnen ook prima in hydrocultuur worden gehouden. Een zonnige tot halfschaduwrijke standplaats is precies goed voor deze kamerplant, die een van de “topklimaatplanten” is en met zijn grote bladeren een positief effect heeft op de binnenlucht.

Sansevieria is ook retro: een oude kamerplant die zeer decoratief is dankzij zijn vlezige, stijf rechtopstaande bladeren, die bij sommige soorten goudgele lengtestrepen hebben. Sansevieria kan goed droge lucht verdragen en hoeft in de winter maar zelden water te krijgen. Een zonnige, lichte plek is precies goed voor de plant, en 150 centimeter hoog kan worden.

Het typische gatenpatroon en de spleten aan de rand van de grote bladeren maken de Monstera zo uniek, het jonge blad heeft ook nog volle randen. Ook de lange luchtwortels zijn interessant. De Monstera kan er prima tegen als lelijke of storende bladeren worden verwijderd, maar hij lijdt er wel onder als zijn luchtwortels worden afgesneden. Deze stevige plant kan het hele jaar door warm staan, verdraagt zowel lichte als halfschaduwrijke plekken, maar ontwikkelt op schaduwrijke plaatsen niet de typische venstergaten. De plant kan bossig tot klimmend groeien en wel 200 centimeter of hoger worden.

Als je meer wilt weten over wanneer welke tuinklussen moeten worden uitgevoerd, kun je in onze tuinkalenderhet juiste moment vinden voor alle belangrijke activiteiten.