Bosch Global
Gereedschappen voor Huis & Tuin

Wilde kruiden en onkruiden

Alles draait om het perspectief! Deze onkruiden zijn eigenlijk eetbare wilde kruiden en smaken heerlijk pittig in salades en sauzen.
Alles draait om het perspectief! Deze onkruiden zijn eigenlijk eetbare wilde kruiden en smaken heerlijk pittig in salades en sauzen.

Wilde kruiden en onkruiden

De natuur heeft veel te bieden en zelfs in onkruid zit er meer dan je denkt. Ze groeien wild op weilanden, langs paden, aan bosranden, bij beken en op schrale grond, worden vaak over het hoofd gezien en worden in de tuin meestal als een last ervaren. Toch zijn het echte schatten: Ze zijn van groot belang voor de biodiversiteit en soortendiversiteit. 

Hier ontdek je of er verschil is tussen wilde kruiden en onkruiden, hoe je ze kunt herkennen, verzamelen en bedreigde soorten kunt bevorderen. 

Wilde kruiden of onkruid – dat is de vraag

They grow wherever they please, entirely without our intervention, and are of great importance to the ecological system. However, some wild herbs also find their way into gardens. Wild garlic (Allium ursinum) is often welcomed as a useful wild herb, nettles (Urtica dioica), ground elder (Aegopodium podagraria), and cleavers (Galium aparine) can be quite a nuisance in the garden. For this reason, many gardeners classify them as weeds. 

In de natuurlijke tuin en op onbespoten weilanden kun je verse wilde kruiden plukken. Bij brandnetels doe je er goed aan handschoenen te dragen.
In de natuurlijke tuin en op onbespoten weilanden kun je verse wilde kruiden plukken. Bij brandnetels doe je er goed aan handschoenen te dragen.

Alles wat zich in de tuin snel verspreidt en ongemak veroorzaakt doordat het continu verwijderd moet worden om ruimte en voedingsstoffen voor de tuinplanten te behouden, wordt onkruid genoemd, wat betekent dat het eigenlijk weg moet. Er is eigenlijk geen verschil tussen onkruid en wilde kruiden, dus iedereen bepaalt dat voor zichzelf. Dit is dus je kans om je kijk op deze groene plantjes te veranderen. 

Tip
Wanneer onkruid een plaag wordt

Om te voorkomen dat onkruid de voedingsstoffen van je planten wegneemt, is het belangrijk om regelmatig te wieden. Onkruid groeit vaak snel en kan zodoende licht en ruimte innemen in het bed of de pot.Ook kan onkruid ziektes en ongedierte bevorderen, daarom is het regelmatig verwijderen ervan cruciaal. 

 

Trek onkruid bij voorkeur wekelijkse met de hand uit of gebruik een kleine hark om de grond lichtjes te harken. De tuincultivator van Bosch is een praktische oplossing waarmee je de grond eenvoudig kunt losmaken. Daarna kun je het ontwortelde onkruid verzamelen. 

 

Als alternatief kun je een onkruidvlies aanbrengen en dit afdekken met mulch. Deze aanpak bespaart je werk en zorgt ervoor dat je bed er altijd netjes uitziet. 

De waarde van wilde kruiden

Hoe groter de variëteit, des te beter. Dit principe geldt in veel facetten van het leven en zonder uitzondering ook voor de biodiversiteit van wilde kruiden - ook in je tuin. Op deze manier kan er een ecologisch evenwicht gecreëerd worden. Een overdaad aan natuurlijk voorkomende planten is een garantie voor het behoud van allerlei soorten wilde dieren, van bodembewoners tot insecten, en van egels tot vogels. In een natuurlijke tuin bieden wilde kruiden voedsel en schuilplaatsen aan een rijke diversiteit aan dieren. 

In de natuurlijke tuin mag alles groeien dat bijdraagt aan het ecologisch evenwicht. Dit betekent niet dat er sprake is van volledige wildgroei, maar dat de weide ook enkele wilde kruiden mag bevatten. Paardenbloemen kunnen dan simpelweg als salade worden gegeten.
In de natuurlijke tuin mag alles groeien dat bijdraagt aan het ecologisch evenwicht. Dit betekent niet dat er sprake is van volledige wildgroei, maar dat de weide ook enkele wilde kruiden mag bevatten. Paardenbloemen kunnen dan simpelweg als salade worden gegeten.

Bovendien: Wanneer wilde kruiden de grond bedekken, beschermen ze deze tegen erosie. Dode plantendelen worden in de natuurlijke cyclus omgezet in humus, dat onder andere voedingsstoffen aan de planten levert. Sterke wilde kruiden kunnen zelfs arme bodems bezetten en zo snel de grond bedekken. Onder andere bijvoet (Artemisia vulgaris), cichorei (Cichorium intybus), slangenkruid (Echium vulgare) en honingklaver (Melilotus officinalis) worden tot deze overlevingskunstenaars gerekend. 

Een grote genetische diversiteit is zo belangrijk omdat planten zich tegenwoordig moeten aanpassen aan nieuwe klimaatomstandigheden, opkomende ziekten en plagen. 

Wilde kruiden voor insecten

De bloemen van inheemse wilde kruiden zijn meestal niet groot, maar juist passend voor bijen, hommels, vlinders en vele andere insecten die zich graag tegoed doen aan nectar en stuifmeel. Er zijn zelfs wilde bijen die specifiek afhankelijk zijn van bepaalde wilde kruiden. De Chelostoma heeft bijvoorbeeld inheemse klokjesbloemen nodig om te overleven. Dit wildkruid heeft op zijn beurt ook een speciale bijensoort nodig voor de bestuiving. Ook op je balkon kun je bijenvriendelijke bloemen planten. Lees hier welke bloemen dat zijn. 

Als je van vlinders zoals de dagpauwoog houdt, is het goed om brandnetels in je tuin te laten staan. Deze zijn een thuis en voedselbron voor de rupsen van verschillende vlinders.
Als je van vlinders zoals de dagpauwoog houdt, is het goed om brandnetels in je tuin te laten staan. Deze zijn een thuis en voedselbron voor de rupsen van verschillende vlinders.
Tip
Een ode aan de brandnetel

Ook brandnetels vervullen een belangrijke rol in het ecosysteem en zijn ideale voedselplanten voor de larven van diverse vlinderrupsen. Creëer een klein wildhoekje in je tuin voor brandnetels. Vlinders zoals de dagpauwoog, kleine vos en admiraal zullen hier zeker van genieten . Als extraatje kun je een vlinderhuis voor ze maken. 

En als beloning kun je de brandnetels ook zelf oogsten, het liefst met handschoenen aan, en ze verwerken tot salade, spinazie of thee.

Wilde kruiden stimuleren

Er is veel dat je kunt doen om de biodiversiteit te behouden en het voortbestaan van wilde kruiden te verzekeren. En veel daarvan is echt heel eenvoudig. Met een kleurrijk mengsel van weidebloemen, beschikbaar voor perken en balkonbakken, help je insecten en andere wilde dieren, terwijl je wilde kruiden een plek biedt om te groeien en te floreren. Voordat je een zadenmengsel koopt, moet je kijken naar de soorten die in hoogwaardige mengsels worden aangegeven. Zorg ervoor dat er echt inheemse soorten in zitten, zoals bijvoorbeeld de verfwormkruid (Anthemis tinctoria), knoopkruid (Centaurea jacea), bonte wikke (Securigera varia), beemdkroon (Knautia arvensis) en koningskaars (Verbascum). 

Je kunt je bloembakken en je tuin altijd verfraaien met eenjarige bloemenmengsels. Met een meerjarig weidemengsel creëer je een buitengewoon nuttige bloemenweide die ecologisch bijzonder waardevol is. 

Kleurrijke bloemenweide met korenbloemen (Centaurea cyanus), klaprozen (Papaver), salie (Salvia), bijenvriend (Phacelia), malva en sierlijke cosmos (Cosmos bipinnatus).
Kleurrijke bloemenweide met korenbloemen (Centaurea cyanus), klaprozen (Papaver), salie (Salvia), bijenvriend (Phacelia), malva en sierlijke cosmos (Cosmos bipinnatus).
Tip
Insectenvriendelijke tuin
Maak je tuin bijzonder aantrekkelijk voor insecten met bloeiende wilde kruiden zoals bijenvrienden, zonnebloemen (Helianthus annuus), slangenkruid, korenbloemen (Centaurea cyanus) en bernagie (Borago officinalis).Wilde kruiden zijn meestal heel makkelijk en hebben weinig voedingsstoffen nodig. Met hun mooie bloemen groeien ze tussen groente en sierplanten en maken ze van je tuin een echte oase. 

Wilde kruiden verzamelen, oogsten en verwerken

Naast het belang voor het milieu, bieden wilde kruiden nog meer voordelen: Veel van deze kruiden zijn eetbaar, en kunnen gebruikt worden als thee, tinctuur, of als medicinale en smaakvolle kruiden. Je hebt dus geen enkele reden meer om je te ergeren aan paardenbloemen, zevenblad en vogelmuur in je tuin, je kunt er gewoon een salade van maken! Om de wildpopulaties te beschermen, gebruik je hiervoor slechts een kleine hoeveelheid. Over het algemeen geldt de 'handboeketregel', wat betekent dat je zoveel kunt plukken of snijden als in één hand past. In natuurreservaten mag er helemaal niet geplukt worden. 

Van wilde kruiden zoals smalle weegbree, rode klaver, duizendblad, look-zonder-look, hondsdraf en anderen kun je zelf heerlijk kruidenzout maken.
Van wilde kruiden zoals smalle weegbree, rode klaver, duizendblad, look-zonder-look, hondsdraf en anderen kun je zelf heerlijk kruidenzout maken.

Ook belangrijk: Je moet de kruiden die je oogst goed kennen, want er bestaan vaak op elkaar lijkende planten die niet eetbaar of medicinaal zijn, maar juist giftig. Een goed voorbeeld hiervan is daslook, dat lijkt op het lelietje-van-dalen. De een is erg lekker en veelzijdig in de keuken, de ander is giftig. Als je twijfelt, laat de planten dan staan. 

Tip
Kruiden herkennen
Op kruidenwandelingen leer je lokale kruiden en hun giftige dubbelgangers kennen, indien aanwezig, en wanneer ze het meeste aroma en voedingsstoffen bevatten. 

Een goede tijd om te oogsten is laat in de ochtend op een bewolkte dag. Op dit moment is de dauw opgedroogd en zijn de wilde kruiden vol smaak. Neem een schone schaar mee, zoals de EasyPrune van Bosch, en knip alleen gezond uitziende en onbeschadigde bladeren en bloemen. Langs een drukke weg kruiden verzamelen is geen goed idee; de planten nemen de vervuiling op en zijn dan niet meer gezond. Een snelle verwerking is belangrijk, want bladeren en bloemen verliezen snel hun smaak en voedingsstoffen. Je kunt je oogst het best een beetje uitschudden zodat kleine dieren eruit kunnen ontsnappen. 

Als je meer wilt weten over wanneer welke tuinklussen moeten worden uitgevoerd, kun je in onze tuinkalender het juiste moment vinden voor alle belangrijke activiteiten.